صفحه اصلی / ویژه نامه محرم / دانستنی هایی در باره روضه و روضه خوانی
روضه و روضه خوانی | پایگاه دانستنی ایران

دانستنی هایی در باره روضه و روضه خوانی

#دانستنی #روضه #روضه_خوانی #بیشتر_بدانیم

روضه و روضه خوانی ، به معناى ذکر مصیبت‏ سید الشهدا و مرثیه خوانى براى ائمه معصومین‏«ع‏» است که مورد تشویق امامان و یکى از عوامل زنده ماندن نهضت‏ حسینى و پیوند روحى و عاطفى شیعه با اولیاء دین است. اشک ریختن و گریستن در مصائب‏ اهل بیت‏«ع‏» نشانه عشق به آنان است و علاوه بر سازندگی هاى تربیتى براى سوگوار، موجب اجر و پاداش الهى در آخرت و بهره‏ مندى از شفاعت ابا عبد الله الحسین است.

معناى روضه در اصل، باغ و بوستان است، اما سبب اشتهار مرثیه خوانى به‏«روضه‏»آن‏ است که مرثیه خوانان در گذشته، حوادث کربلا را از روى کتابى به نام‏«روضه الشهدا» مى‏ خواندند که تألیف ملا حسین کاشفى است.

«ملا حسین کاشفى(متوفاى ۹۱۰ هجرى) یکى از دانشمندان و خطباى با قریحه و خوش آواز سبزوار در قرن نهم هجرى بود، درزمان سلطنت‏ سلطان حسین بایقرا(۸۷۵-۹۱۱ ه)به هرات، مرکز حکمرانى این پادشاه‏ رفت و چون حافظه ‏اى توانا و قریحه‏ اى سرشار و آوازى گیرنده و مطبوع داشت و خطیبى‏ دانشمند بود، بزودى شهرت یافت و مجالس وعظ و ذکر او بسیارى را به خود جلب کرد و مورد توجه پادشاه و شاهزادگان و اعیان و اکابر دولت و وزیر فاضل و هنرمند هنر پرور او«امیر على شیرنوایى‏»قرار گرفت.

کاشفى دانشمندى فصیح و بلیغ و شاعری پرکار بود و بیش از چهل کتاب و رساله تألیف کرد که از جمله آن ها«روضه الشهدا» بود. کاشفى کتاب‏ روضه الشهدا را در واقعه کربلا به فارسى نوشت و چون مطالب این کتاب را در مجالس ‏عزادارى از روى کتاب بر سر منبر مى‏ خواندند، خوانندگان این کتاب به‏«روضه خوان‏»معروف شدند و به تدریج ‏خواندن روضه از روى کتاب منسوخ شد و روضه خوان ها مطالب‏ کتاب را حفظ کرده و در مجالس عزادارى مى‏ خواندند.در زمان صفویه اقامه عزادارى‏ بسیار رواج گرفت.»

کتاب روضه الشهدا که حاوى ذکر مقتل و حوادث کربلا بود، در قرن دهم توسط محمد بن سلیمان فضولى به ترکى ترجمه شد، با نام‏«حدیقه السعدا». در اینجا نمونه‏ اى ‏از روضه و روضه خوانی از متن روضه الشهداى واعظ کاشفى را جهت آشنایى مى ‏آوریم که نثرى زیبا و ادبى‏ است:

«…آخر نظرى کن به حسرت آدم صفى و نوحه نوح نجى و در آتش انداختن‏ ابراهیم خلیل و قربانى کردن یعقوب در بیت الاحزان و بلیت‏ یوسف در چاه و زندان و شبانى و سرگردانى موسى کلیم و بیمارى و بى تیمارى ایوب و اره شکافنده بر فرق ‏زکریاى مظلوم و تیغ زهر آبداده بر حلق یحیى معصوم و الم لب و دندان سرور انبیا و جگر پاره پاره حمزه سید الشهدا و محنت اهل بیت رسالت و مصیبت‏ خانواده عصمت و سرشک درد آلود بتول عذرا و فرق خون آلوده على مرتضى‏«ع‏» و لب زهر چشیده نوردیده زهرا و رخ به خون آغشته شهید کربلا و دیگر احوال بلاکشان این امت و محنت‏ رسیدگان عالى همت همه با جان غم اندوخته در کانون غم و الم سر تا پاى سوخته.نظم:

«ز اندوه این ماتم جان گسل           روان گردد از دیده ‏ها خون دل‏»

نثر شیوا و ادیبانه‏ «روضه الشهدا» ستودنى است ، هر چند از نظر نقل، حاوى برخى ‏مطالب ضعیف و بى مأخذ است. به علاوه این کتاب، در تحلیل حادثه عاشورا دیدگاهى‏ صوفیانه دارد و حوادث را بیشتر به منشأ غیبى و مسائل آزمایش و ابتلاء اولیا نسبت ‏مى‏ دهد تا بعد حماسى و اجتماعى و قابل اسوه گیرى در مبارزات ضد ظلم.

از آنجا که روضه و روضه خوانی و مرثیه خوانى و ذکر مصیبت، سنت پسندیده دینى در احیاء خاطره و نام و فضایل اهل بیت پیامبر است، بجاست که اهل منبر و مداحان و ذاکران، با توجه به اهمیت و نقش بسزاى روضه خوانى، در ارائه الگوهاى شایسته بکوشند و چهره خوبى از ائمه و معصومین ارائه کنند. در این زمینه، به درستى و صحت مطالب نقل شده، اعتبار منابع مورداستفاده، استوارى و زیبایى اشعار انتخابى و دورى کردن از هر حرف و روضه و شعرى که ‏با مقام والاى اولیاء خدا ناسازگار است توجه داشته باشند.

 در فضیلت روضه و روضه خوانی و گریستن و گریاندن‏ افراد براى امام حسین‏«ع‏»به این حدیث توجه کنید: امام صادق‏«ع‏»فرمود:

«من انشد فى‏ الحسین علیه السلام بیت‏شعر فبکى و ابکى عشره فله و لهم الجنه‏»

هر کس در باره‏ حسین‏«ع‏»شعرى بگوید و گریه کند و ده نفر را بگریاند، براى او و آنان بهشت است.

منبع: عاشورا

این مطالب را نیز ببینید!

دانستنی های وقایع روز چهارم محرم - پایگاه اینترنتی دانستنی ایران

دانستنی های وقایع روز چهارم محرم

آن گونه که وقایع نگاران و مورخین نوشته اند، وقایع روز چهارم محرم الحرام سال 61 هجری قمری، مربوط به واقعه جانسوز کربلا بدین شرح است که در این روز عبیدالله ‏بن زیاد مردم را در مسجد کوفه گردآورد و خود به منبر رفت و به آنان وعده درهم و دینار داد و عده ای را به سوی کربلا فرستاد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *